Je scrolt door Instagram, klikt op een filmpje van een koor dat ineens opduikt in een winkelstraat en voor je het weet veeg je een traan weg. Wat is dat toch? En waarom werkt het elke keer weer?
Flashmobs hebben iets ongrijpbaars. Je weet dat het geregisseerd is, je weet dat iedereen heeft geoefend en toch raakt het je recht in het hart. In dit artikel duiken we in het fenomeen: waar het vandaan komt, waarom het zo emotioneel is, en welke flashmobs je (opnieuw) moet zien.
Hoe is de flashmob ontstaan?
De allereerste flashmob werd in 2003 georganiseerd in Manhattan, door Bill Wasik, redacteur bij Harper's Magazine. Zijn idee was een sociaal experiment: hij stuurde 130 mensen naar warenhuis Macy's om te vragen naar een niet-bestaand artikel, het zogenoemde "liefdestapijt". De verkopers wisten niet wat hen overkwam.
Die eerste flashmob was speels en absurdistisch, maar er zat iets in wat bleef hangen. Het idee sloeg over naar andere steden, mede dankzij de opkomst van sociale netwerken en de groei van sms en e-mail. Een van de eerste Nederlandse flashmobs vond plaats op 9 augustus 2003 in Rotterdam, waar enkele tientallen mensen ineens hun paraplu opstaken, terwijl er geen wolkje aan de lucht was.
Van ludiek experiment groeide de flashmob al snel uit tot iets groters. Dansgroepen, orkesten, koren en bedrijven ontdekten het format, en YouTube zorgde dat de beste flashmobs de wereld overgingen.
Lees en kijk ook 👉 Deze Bohemian Rhapsody flashmob in Parijs geeft je kippenvel!
Van grappig naar tránen over je wangen: de artistieke flashmob
De bekendste en meest geliefde flashmobs zijn niet de absurde, maar de muzikale. Vooral bedrijven en tv-stations ontdekten de flashmob als marketingtrucje. In mei 2011 voerde het Copenhagen Philharmonic Orchestra op een station een flashmob op waarbij langzaam een heel orkest ontstond. Die versie van Ravels Bolero ontroerde mensen wereldwijd.
Een van de meest bekeken flashmobs ooit speelt zich af op Centraal Station Antwerpen, in 2009. 200 mensen beginnen te dansen op "Do Re Mi" uit The Sound of Music, terwijl nietsvermoedende reizigers toekijken met open mond. Bohemian Rhapsody, Ode aan de Vreugde, Waka Waka, I Gotta Feeling van Black Eyed Peas: stuk voor stuk explosies van energie, midden op doodgewone plekken. En steeds hetzelfde effect: kippenvel. En soms tranen.
Waarom huil je nou bij een flashmob?
Dat is waar het interessant wordt. Je weet dat het nep is. Je weet dat die mensen hebben geoefend, dat er een regisseur achter zat, dat het misschien zelfs gesponsord werd door een bank. Toch huil je. Daar zijn eigenlijk drie verklaringen voor.
- Muziek raakt je op een basaal niveau. Muziek activeert de amygdala, het hersengebied dat emoties verwerkt. Je hartslag kan er zelfs door versnellen of vertragen. En je geheugen speelt mee: je koppelt muziek aan cruciale momenten in je leven, van bruiloften tot liefdesverdriet in je pubertijd. Klinkt een bekend nummer, dan komen al die herinneringen automatisch mee naar boven.
- De verrassing maakt het sterker. Huilen van geluk heeft vaak te maken met een rustpunt na iets onverwachts. Ben je een tijdje op je hoede geweest, dan kan het moment van ontlading precies dat losse gevoel van tranen geven. Bij een flashmob bouw je dat in seconden op: eerst de verwarring, dan de groei van de groep, dan de muziek die aanzwelt. Tot er iets openbreekt.
- Je ziet iets wat je in het dagelijks leven mist. De verwondering op de gezichten van de toeschouwers raakt je, omdat je die verwondering zelf zo weinig ziet. De deelnemers laten zich zien op een plek waar niemand het verwacht, en dat is best kwetsbaar en dapper. Die moed, puur en echt, midden in een winkelstraat of treinstation: dat ontroert.
En dan is er nog oxytocine, het hechtingshormoon dat vrijkomt als je samen muziek beleeft in een groep. Dit stofje zorgt voor vertrouwen en verbondenheid. Je voelt je op je gemak, veilig, niet alleen. Zelfs als kijker achter je scherm, kijkend naar vreemden op een plein.
Lees ook 👉 Zo boost je oxytocine zonder je telefoon
De flashmobs die je écht moet zien
Klaar? Koptelefoon op, zakdoek binnen handbereik.
Human Choir - lekker met 18.000 onbekenden Africa zingen van Toto...
Bohemian Rhapsody - Queen op een onverwachte plek werkt altijd.
Grease in Antwerpen CS - nostalgie plus energie plus dansen in de openbare ruimte. Feest!
Ode aan de Vreugde - Beethoven op een plein in Spanje.
Waka Waka - Zon, energie en Shakira, grote flashmob in Nederland!
I Gotta Feeling - de versie bij The Oprah Winfrey Show is legendarisch. 20.000 mensen die tegelijk uit het niets beginnen te dansen.
Klein geluk op een onverwacht moment
Een flashmob is klein geluk in geconcentreerde vorm. Een gevoel dat je overvalt. Verbinding met vreemden. Muziek die je laat voelen. En het bewijs dat schoonheid gewoon kan opduiken op een dinsdag, midden op een plein, tussen de koffie, de files en de volle agenda door.
De volgende keer dat je een traan wegpinkt bij zo'n filmpje: laat maar komen. Dat zijn happy tears.
Interessant? Deel met iemand:
Is deze webshop wel te vertrouwen? 8 signalen die je nooit mag negeren