Jouw september reset: zo verander je wat je toelaat in je hoofd

Tien minuten scrollen langs vakantiefoto's van iemand die je al drie jaar niet hebt gesproken. Je duim doet zeer, hoofd blanco en je bent niks opgeschoten. Je collega deed in diezelfde tien minuten een lesje Spaans. Het verschil zit niet in discipline, het zit in wat jullie allebei toelaten.

In het kort: September is niet zomaar een nieuwe maand. Je brein behandelt het als een streep onder de zomer en dat maakt dit een van de beste momenten van het jaar om te veranderen wat je dagelijks binnenlaat. Niet je hele leven omgooien, maar bewust kiezen wat je aandacht, tijd en energie krijgt.

Waarom september anders voelt dan andere maanden

Dit zit niet alleen in je hoofd. Onderzoekers Hengchen Dai, Katherine Milkman en Jason Riis ontdekten dat mensen bij een "temporal landmark", zoals het begin van een nieuwe maand, een nieuw seizoen of een verjaardag, opeens veel gemotiveerder zijn om iets nieuws op te pakken. Aan het begin van een nieuw semester bewoog de onderzoeksgroep 47 procent vaker dan normaal. Je brein zet het verleden in een aparte mentale la en kijkt met een schone lei naar wat er nog kan.

September werkt om die reden extra goed. De vakantie is voorbij, de agenda vult zich weer en tegelijk voelt het als een nieuw hoofdstuk. Precies het moment om te kijken wat je eigenlijk toelaat in je hoofd en wat je daar liever niet meer wilt.

Lees ook 👉 Nieuwe rituelen voor een ontspannen herfst

Wat je toelaat, bepaalt hoe je denkt

Iedereen wil scherper denken, rustiger reageren en meer energie hebben. Maar de meeste mensen blijven hangen in dezelfde afleidingen die ze juist tegenhouden. Verander wat je toelaat in je hoofd, en je denken verbetert razendsnel. Dat klinkt groot, maar het start ontzettend klein.

• Je feed is je mentale dieet. Scroll je een half uur door content die je nergens brengt, of volg je mensen die je iets leren, inspireren of laten lachen om de juiste redenen? Ontvolg wat je energie kost en zoek gericht naar makers die je slimmer maken. Grondiger te werk gaan? Doe onze digital detox.
• Je omgeving fluistert mee. Een rommelige kamer, een volle inbox en een lade vol spullen die je nooit gebruikt houden je onbewust bezig. Ruim één hoekje deze week op en merk hoe je hoofd meteen rustiger wordt. Opruim-tips.
• Je grenzen bepalen je hoofdruimte. Zeg deze week één keer nee tegen iets waar je eigenlijk geen zin in hebt. Elke keer dat je ja zegt uit gewoonte, betaal je later met aandacht die je niet meer overhebt voor de dingen die er wel toe doen. Leer nee zeggen.
• Je gewoontes zijn stille keuzes. Vervang de ochtendscroll door tien minuten buiten lopen. Zet een timer van vijf minuten voor je gaat slapen en schrijf drie dingen op die vandaag goed gingen. Klein, maar het stapelt zich op. Over ochtendrituelen.
• Je toekomst wil ook aandacht. Zet vandaag een klein automatisch bedrag over naar je spaarrekening. Je voelt het bijna niet in je portemonnee, maar het scheelt enorm in je hoofd.

Klein beginnen werkt beter dan alles tegelijk

De valkuil van elk 'nieuw begin' is dat je alles tegelijk wilt aanpakken en na drie dagen uitgeput afhaakt. Kies daarom één ding uit deze lijst en doe dat vandaag, niet volgende week maandag. Die eerste kleine stap is wat het verschil maakt tussen weer een goed voornemen dat verdampt, en een gewoonte die blijft hangen.

Je hoeft je leven niet om te gooien om anders te gaan denken. Je hoeft alleen scherper te kiezen wat je toelaat.

Lees ook 👉 Kleine gewoontes, gelukkiger leven

Logische veelgestelde vragen

Werkt zo'n mentale reset echt, of is het een trend? Het fresh start effect is wetenschappelijk onderbouwd door onderzoek van Dai, Milkman en Riis (Management Science, 2014). Tijdstippen die als een nieuw begin voelen, zoals het begin van een maand, maken mensen aantoonbaar gemotiveerder om nieuw gedrag vol te houden.

Moet ik op 1 september beginnen? Nee. Elke dag die voor jou als een nieuw begin voelt werkt. September helpt vooral omdat het na de zomer al als een omslagpunt voelt.

Wat als ik na een paar dagen weer terugval? Volkomen normaal. Begin gewoon opnieuw bij de volgende maandag, de eerste van de maand, of je verjaardag. Elk nieuw ijkpunt is een nieuwe kans.

Zin in een goed boek hierover?

Kijk eens naar 'Leer denken wat je wilt denken' van Rients Ritskes. Járen geleden startte ik een zomercursus zen-leer bij Ramon Roelofs, waar dit boek verplichte kost was. 

In Leer denken wat je wilt denken beschrijft Rients Ritskes de achtergronden die elke serieuze, in zen geïnteresseerde moet weten.

In dit boek beschrijft Rients Ritskes de achtergronden die elke serieuze, in zen geïnteresseerde moet weten. Het boek is bedoeld als achtergrond voor zenleraren in opleiding, maar het is ook zeker interessant voor serieuze zenstudenten en als cursusboek. Veel traditionele begrippen zoals verlichting en koans worden praktisch uitgelegd. Ook de fysieke kant van zen komt aan bod in de vorm van herkenbare informatie over stress- en gelukshormonen en ook het belang van een juiste meditatiehouding. De psychologische kant van zen wordt ook uitgelegd. Echt een deep dive voor als je de zen-leer wilt doorgronden.